Sessiz Dosya: IŞİD, Aile Ağları ve Türkiye’nin Görünmeyen Güvenlik Sınırı

Bölgede savaşın sesi azalırken, asıl tehlike sessizleşir.

Silahlar susar, insanlar yer değiştirir, kayıtlar bulanıklaşır. İstihbarat dünyasında bu an, en riskli andır. Çünkü tehdit artık üniforma giymez; aile olur, komşu olur, işçi olur, görünmezleşir.

Bugün Suriye–Irak hattında yaşanan tam olarak budur.

I. IŞİD Dosyası: Örgüt Değil, Ekosistem

IŞİD uzun süredir “toprak” kaybetti. Ancak istihbarat perspektifinden bakıldığında bu bir yenilgi değil, biçim değiştirmedir.
IŞİD artık harita üzerinde değil; ağlar üzerinde yaşar.

Bu ağlar dört katmandan oluşur:

Çekirdek: ideoloji, emir-komuta, sembolik liderlik.
Destek: finans, belge, kaçakçılık, lojistik.
Aile halkası: eşler, çocuklar, akrabalar; aidiyetin ve sürekliliğin taşıyıcısı.
Gri alan: suç ekonomisi, kayıt dışı iş gücü, yerel çatlaklar.

Savaş bittiğinde birinci katman zayıflar.
Ama üçüncü katman güçlenir. Çünkü aile, örgütün en dayanıklı hücresidir.

II. Kamplar ve Hapishaneler: İnsan Deposu Gerçeği

Suriye’nin kuzeydoğusundaki kamplar ve cezaevleri yıllarca birer insan deposu işlevi gördü. Bu alanlar yalnızca güvenlik riski değil, aynı zamanda radikalleşmenin yeniden üretildiği mekânlardı.

Bugün bu dosya Irak’a taşınıyor.
Yani risk yok olmuyor, yer değiştiriyor.

İstihbarat açısından en tehlikeli anlar şunlardır:

Transferler,
Yetki değişimleri,
İdari boşluklar,
Hukuki belirsizlikler.

Bu anlarda örgütler değil, ağlar hareketlenir.

III. Türkiye Açısından Asıl Risk: “Sessiz Geçiş”

Türkiye için tehdit, sınırı zorlayan kalabalıklar değildir.
Asıl tehdit, tek tek geçenlerdir.

Aile bağları üzerinden barınanlar,
Yasa dışı ya da gri statülerle yaşayanlar,
Kayıt dışı işlerde tutunanlar,
Düşük profilli ama sürekli hareket edenler.

Bu kişiler gürültü çıkarmaz.
Ama zaman kazanır.

İstihbarat dünyasında buna “sessiz yerleşme” denir.
Ve bu, açık saldırıdan daha değerlidir.

IV. “Tespit” Yanılgısı: Kişi Değil, Desen

Kamuoyunda sık yapılan hata şudur:
“Kim?” sorusu sorulur.

İstihbarat ise şunu sorar:
“Nasıl bir örüntü?”

Tehdit çoğu zaman tek bir kişide değil;

aynı adreslerin tekrarında,
benzer geçim yollarında,
ortak temas çevrelerinde,
görünürde masum ama süreklilik arz eden bağlarda ortaya çıkar.

Bu yüzden modern terörle mücadele:

refleksif değil,
sabırlı,
veri temelli,
ağ odaklıdır.

V. Aile Meselesi: En Zor Dosya

IŞİD’lilerin aileleri konusu, güvenlik kadar meşruiyet meselesidir.

Yanlış hedefleme:

örgüt propagandasını besler,
mağduriyet üretir,
yeni radikalleşme alanları açar.

Hiçbir şey yapmamak ise:

hücreleşmeyi hızlandırır,
görünmezliği artırır.

Bu yüzden istihbarat aklı burada denge arar:

hukuki zemin,
idari denetim,
sosyal bağışıklık,
finansal şeffaflık.

Sertlik tek başına çözüm değildir;
isabet çözümdür.

VI. Önümüzdeki Dönem Ne Getirebilir?

Üç ihtimal öne çıkıyor:

Kontrollü sönümlenme:
Dosya Irak’ta tutulur, ağlar zayıflatılır, risk düşer.
Düşük yoğunluklu tehdit:
Küçük hücreler, propaganda, finansal hareketlilik.
Kırılma anı (düşük olasılık, yüksek etki):
Kaçışlar, dağılma, bölgesel sıçrama.

İstihbarat kurumları üçüncü ihtimali engellemek için vardır.
Ama birinci ihtimal kendiliğinden olmaz.

VII. Sonuç: Güvenlik Sınırı Haritada Değil

Türkiye’nin güvenlik sınırı artık sadece hudut çizgisi değildir.
O sınır:

kayıt sistemlerinde,
finans akışlarında,
ikamet düzeninde,
toplumsal bağlarda başlar.

Bugün yapılan ya da yapılmayan her şey,
yarın sessiz bir tehdidi ya söndürür ya büyütür.

İstihbaratın görevi bağırmak değil,
önceden duymaktır.

Ve bugün duyulan ses şudur:
Tehdit geri gelmiyor; yer değiştiriyor.

VIII. Peki Ne Yapılmalı? — Sessiz Tehdide Sessiz Tedbir

İstihbarat dünyasında yapılması gerekenler çoğu zaman yüksek sesle söylenmez, çünkü gürültü çözüm değildir. Ama kayda geçmesi gerekir. Bugün IŞİD ve bağlantılı aile ağları meselesinde yapılması gerekenler beş başlıkta toplanır.

1. Kişi Avı Değil, Ağ Sökümü

En büyük hata, tek tek isimlere odaklanmaktır.
Çünkü örgütler insan kaybını tolere eder; ağ kaybını edemez.

Yapılması gereken:

Bireyi değil, ilişki kümelerini izlemek
Tek adresi değil, adres tekrarlarını görmek
Tek parayı değil, küçük ama sürekli akışı okumak

İstihbarat açısından başarı, “yakalama” sayısıyla değil, bir ağın nefessiz bırakılmasıyla ölçülür.

2. Göç – İkamet – Güvenlik Ayrımını Bitirmek

Bugünün en tehlikeli yanılgısı şudur:

“Göç idari meseledir, terör güvenlik meselesi.”

Bu ayrım artık geçersizdir.

Yapılması gereken:

Yasa dışı kalış, sahte adres, kayıt dışı çalışma gibi başlıkları
ön güvenlik riski olarak ele almak
Göç denetimini, terörle mücadelenin ilk hattı olarak görmek

Çünkü modern terör, idari boşlukları sever.

3. Aile Dosyasını Görmezden Gelmemek (Ama Sertleşmeden)

IŞİD’le bağlantılı aileler meselesi, ne tamamen güvenlik ne tamamen sosyal konudur.
Bu dosyada iki uç da felakettir:

Toplu şüphe → radikalleşme
Tam serbestlik → hücreleşme

Yapılması gereken:

Sessiz, uzun soluklu ve hukuki izleme
Çocukları hedef değil, koparma noktası olarak görmek
Kadınları otomatik fail değil, etki taşıyıcısı olarak değerlendirmek

Bu dosya sabır ister.
İstihbaratın en pahalı ama en kazançlı yatırımı buradadır.

4. Finans ve Gri Ekonomiyi Ön Cepheye Almak

Silahlı eylemler başlamadan önce para hareket eder.
Bu bir kuraldır.

Yapılması gereken:

Küçük meblağlı ama sürekli transferlere odaklanmak
Yardım, bağış, ticaret, işçilik gibi masum görünen kanalları şeffaflaştırmak
“Terör finansmanı”nı sadece büyük rakamlar sanmamak

Bir hücre, bombadan önce kira öder.

5. Irak Dosyasını Uzaktan İzlemek Yetmez

IŞİD’lilerin Irak’a taşınması, Türkiye için “bitti” anlamına gelmez.
Sadece tehdit yön değiştirir.

Yapılması gereken:

Irak’la sürekli ve karşılıklı risk paylaşımı
“Transfer oldu” bilgisinden çok, sonrasının izlenmesi
Cezaevi güvenliği, kaçış, serbest bırakma ihtimallerinin
erken uyarı göstergesi olarak ele alınması

İstihbarat geç kalmaz; önceden konumlanır.

IX. En Kritik İlke: Görünür Güç Değil, Görünmez Kontrol

Bugün Türkiye’nin ihtiyacı olan şey:

büyük operasyonlar
yüksek sesli söylemler
sert ama kısa hamleler

değil.

İhtiyaç olan:

sessiz süreklilik
yüksek isabet
kurumsal hafıza
veriye dayalı sabır

Çünkü bu dosya bir “savaş” değil,
uzun bir yıpratma sürecidir.

X. Son Not (İstihbaratçı Defterinden)

En tehlikeli terörist:

bağıran değil,
gizlenen;
kaçan değil,
bekleyendir.

Devletler bu bekleyişi bozar.
Ama bunu aceleyle değil, aklıyla yapar.

Bugün yapılması gereken budur.

“Bu çalışma, açık kaynaklar ve analitik değerlendirmeler temelinde hazırlanmış olup herhangi bir operasyonel yönlendirme veya gizli bilgi içermemektedir.”

Bu Blogda Ara

Ersoy Kabacaoğlu - Terör Ve Mücadele